Chủ lò gạch thủ công xin gia hạn, DN gạch công nghệ cao lao đao

Với việc có hơn 100 lò gạch công nghệ lò vòng và lò tuynel trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, việc 1 số chủ lò vòng xin gian hạn làm việc đến năm 2020, thay vì phải đấyng cửa vào cuối năm 2018 theo công đoạn, đã khiến 1 số chủ lò tuynel bức xúc.

Năm 2012, khi 1 số lò gạch tuynel có rất ít trên toàn quốc, Chính phủ đã có chủ trương phải xóa bỏ các lò gạch lạc hậu gây ô nhiễm và sử dụng đất nông nghiệp làm nguyên liệu sản xuất gạch. Do đấy, Chính phủ đã đưa ra công đoạn đến hết năm 2018 phải xóa bỏ tất cả 1 số gạch sản xuất theo công nghệ lò vòng trên toàn quốc, thay thế bởi 1 số lò gạch tuynel.

Chỉ đạo trên của Chính phủ đang được 1 số tỉnh thành nghiêm túc thực hiện. Tuy nhiên ở tỉnh Bắc Giang, 1 số chủ lò vòng lại đang có đơn xin gia hạn thời hạn làm việc đến năm 2020. Điều này khiến 1 số chủ nhà máy gạch tuynel như ngồi trên đống lửa khi họ đã phải đầu tư hàng chục tỷ đồng để đổi mới công nghệ, nhưng giờ đấy sản phẩm chẳng thể phân phối được do không tranh giành được có gạch thủ công giá rẻ.

Trao đổi có PV Infonet, ông Vũ Súy Vấn, Giám đốc Nhà máy gạch Đoan Hội, tỉnh Bắc Giang, cho biết, trước việc tỉnh ủy Bắc Giang có chủ trương gia hạn thời gian làm việc cho 1 số lò vòng, ngày 29/10 1 số chủ công ty sản xuất gạch tuynel trên địa bàn tỉnh Bắc Giang đã cùng ký đơn gửi UBND tỉnh Bắc Giang kiến nghị cho dừng làm việc của 1 số lò vòng đúng theo công đoạn.

Ông Vấn cho hay, giai đoạn này trên địa bàn tỉnh Bắc Giang có 56 lò tuynel và 50 lò vòng, lượng cầu vượt xa so có cung nên sản phẩm của 1 số công ty lò vòng và lò tuynel đều trong hiện trạng ế ẩm.

Với lò tuynel, tất cả gạch mộc sẽ được đưa vào hầm sấy, tận dụng nhiệt từ lò đốt chúng tôi đưa sang hầm sấy, do vậy sẽ hấp thụ nhiệt vào viên gạch. Việc đưa gạch vào – ra lò đều được thực hiện bằng hệ thống tự động hóa, công nhân có thể đứng xa hàng trăm mét để điều khiển hệ thống nên rất an toàn.

Theo ông Nguyễn Văn Nghi, Phó Giám đốc Công ty TNHH Thắng Lợi (huyện Yên Dũng, Bắc Giang), sau 1 năm chuyển đổi từ lò vòng sang lò tuynel, hiệu quả cho thấy công ty đã giảm được nhân công và không ảnh hưởng lớn đến môi trường như 1 số lò vòng. Ông Nghi cho biết, công ty ông đã đầu tư 50 tỷ đồng vào hệ thống lò tuynel, việc gia hạn này sẽ dẫn đến dư thừa nguồn cung không chỉ ở Bắc Giang mà còn ở 1 số tỉnh kế bên như Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương, dẫn đến việc 1 số công ty gạch tuynel khó có thể tồn ở.

Giám đốc 1 công ty sản xuất gạch tuynel, ông Nguyễn Văn Dinh, Giám đốc CTCP Clever Bắc Giang, cho rằng trong cuộc chơi này không có sự công bằng khi địa phương thực hiện thuế khoán đối có 1 số lò vòng, mỗi 1 lò vòng công suất dao động 20-30 triệu viên gạch/năm, chủ lò vòng chỉ phải nộp 1 khoản duy nhất cho nhà nước là khoán mức thuế mỗi năm từ 200-300 triệu đồng.

Trong khi đấy, công ty sản xuất gạch tuynel phải làm dự án và phải nộp thuế theo đúng quy định, bao gồm thuế lương công ty, thuế VAT.

“Nếu lò tuynel cũng sản xuất ra 20 triệu viên gạch, về nguyên tắc thì thuế VAT sẽ do người tiêu dùng chi trả vào giá mua, nhưng thực ở 1 số chủ lò vòng phân phối ra phân khúc có giá 1.000 đồng/viên thì chúng tôi cũng chỉ có thể phân phối cùng mức giá này chứ chẳng thể phân phối cao hơn để lấy 100 đồng trả cho nhà nước,” ông Nguyễn Văn Dinh đánh giá.

Ông Dinh lấy ví dụ cụ thể hơn, doanh thu mỗi năm của Công ty Clever Bắc Giang là 20 tỷ đồng, công ty sẽ phải nộp lại cho nhà nước 2 tỷ đồng thuế VAT, chưa kể thuế lương công ty, trong khi 1 số chủ lò vòng chỉ phải nộp 200 triệu đồng thuế khoán. Ngoài ra, công ty gạch tuynel còn phải nộp tiền thuê đất, cứ mỗi 5ha đất sẽ phải nộp từ 150-200 triệu đồng tiền thuê đất mỗi năm.

“Chúng tôi đầu tư công nghệ mới hạn chế gây ô nhiễm, đặc thù là không sử dụng đất nông nghiệp như 1 số chủ lò vòng vì chúng tôi chỉ lấy đất đồi làm nguyên liệu sản xuất gạch.”, ông Nguyễn Văn Dinh nói. “Nếu sử dụng lò thủ công và lò vòng thì mỗi năm tổng diện tích đất nông nghiệp trên toàn quốc mất đi sẽ tương đương có tổng diện tích của vài xã, chính bởi thế mới có chủ trương là phải xóa bỏ”.

Lộ trình đã có từ năm 2012, việc đầu tư lò tuynel là rất tốn kém, kinh phí cho mỗi lò từ 50-60 tỷ đồng, trong khi có lò vòng, suất đầu tư chỉ từ 1-2 tỷ đồng. Các công ty lò tuynel ở Bắc Giang cho biết, nếu thời điểm năm 2012 Chính phủ không đưa ra công đoạn xóa bỏ lò vòng thì họ đã không mạnh dạn đầu tư vào lò tuynel.

Do đấy, nếu tỉnh Bắc Giang chọn lọc gia hạn làm việc của 1 số lò vòng đồng nghĩa có việc đi ngược lại có chủ trương của Chính phủ là hướng đến phát triển bền vững, khuyến khích 1 số công ty đổi mới công nghê,…Trong khi công suất của lò tuynel dĩ nhiên cao hơn rất nhiều so có lò vòng, lại đỡ gây ô nhiễm môi trường và quan trọng hơn là chỉ sử dụng nguyên liệu là đất đồi.

Thực tế trong bối cảnh cung vượt xa so có cầu, gạch tuynel và gạch lò vòng đều phải chịu chung số phận ế ẩm và phải phân phối phá giá theo kiểu…dìm nhau xuống. Trong cuộc chơi vốn đã không có sự công bằng bởi thế, 1 số chủ lò gạch vòng lại là các người nắm lợi thế lớn bởi có kinh phí sản xuất mỗi viên gạch như giai đoạn này, chỉ cần phân phối 600 đồng/viên là đã có lãi. Trong khi đấy, có mức đầu tư lớn, nếu phân phối theo giá này thì 1 số công ty gạch tuynel không có cửa để tồn ở.

Có ý kiến cho rằng đấy là câu chuyện của phân khúc và phải để cho phân khúc tự chọn lọc. Nhưng phải có quy hoạch cụ thể về số lượng lò gạch ở mỗi tỉnh chứ không phải cứ cho cấp phép tràn lan như giai đoạn này.

“Một số nhà quản lý đang hiểu về kinh tế phân khúc là DN nào phân phối rẻ hơn sẽ được phân khúc tiếp nhận. Đấy là 1 tư duy sai lầm, kinh tế phân khúc không chỉ là giá mà trước tiên sản phẩm cần đạt được nguyên tắc nhất định. Ví dụ con tôm phân phối ra phân khúc trước tiên phải không có dư lượng kháng sinh, sau đấy 1 số nước có luật chống phân phối phá giá để bảo vệ 1 số công ty,” ông Dinh bức xúc.

Theo ĐBQH Nguyễn Mai Bộ, hệ quả của lò gạch truyền thống là khói bụi gây ô nhiễm môi trường và sức khỏe con người, gây ra các bệnh như ung thư, lao phổi. Những lò gạch truyền thống thường không chắc chắn an toàn lao động cho công nhân. Rõ ràng việc bảo vệ môi trường và sức khỏe cùng đồng, việc Chính phủ ra chọn lọc xóa sổ lò vòng là điều cực kỳ cần thiết.

Tìm hiểu thêm https://duanoriggarden.com/