Điều hành sát sao, cơ cấu ngân sách chuyển dịch tích cực

Các mục tiêu liên quan đến cơ cấu lại NSNN và cơ cấu lại 1 số tổ chức tín dụng, phân khúc tài chính đạt kết quả khả quan. Sau 3 năm, 1 số phân khúc tài chính, vốn tiếp tục được phát triển đồng bộ.

PV đã có cuộc thảo luận có ĐBQH Trần Quang Chiểu, Ủy viên thường trực Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội về chủ đề này.

PV: Vừa qua, Chính phủ đã có báo cáo sơ kết 3 năm thực hiện Kế hoạch tài chính 5 năm GĐ 2016 – 2020. Ông phân tích thế nào về các kết quả điều hành ngân sách sau 3 năm thực hiện kế hoạch?

Đại biểu Trần Quang Chiểu: Sau 3 năm, có thể nói việc thi công và thực hiện Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia đã có các kết quả bước đầu quan trọng. Kỷ cương, kỷ luật trong quản lý, điều hành ngân sách nhà nước (NSNN) được siết chặt, từng bước gắn kết giữa chi không ngừng nghỉ và chi đầu tư phát triển. Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham nhũng từng bước được chú trọng và tăng cường hơn. Cải 1 sốh thủ tục hành chính, tân tiến hóa trong quản lý thu, chi NSNN; công tác kế toán, kiểm toán, thanh tra, kiểm tra tài chính – ngân sách; quản lý tài sản công được đẩy mạnh, có hiệu quả; công khai, minh bạch ngân sách có chuyển biến tích cực… Có thể nói, Chính phủ, Bộ Tài chính đã bám rất sát Nghị quyết 25 của Quốc hội, thực hiện tốt 1 số mục tiêu tổng quát và cụ thể.

Trong đây, tôi phân tích cao 1 số kết quả đáng ghi nhận. Về thu, tổng thu 1 số năm đều vượt dự toán, cộng có sự tăng cường thanh tra kiểm tra, chống thất thu qua chuyển giá, xử lý thu hồi nợ đọng thuế. Tổng thu GĐ 3 năm đạt 54 – 55% kế hoạch 5 năm, trong khi giá trị GDP cộng thời kỳ chỉ là 52 – 53% kế hoạch. Tỷ lệ huy động thu vào NSNN bình quân đạt 24,9%, cao hơn kế hoạch theo Nghị quyết 25 là 23,5%.

Về chi, cơ cấu chi ngân sách chuyển dịch tích cực. Tỷ trọng chi đầu tư phát triển tăng lên 27 – 28%, cao hơn mục tiêu kế hoạch là 25 – 26%. Chi không ngừng nghỉ giảm còn 63%, vượt so có mục tiêu là 64%. Kỷ luật chi tiêu được tăng cường hơn GĐ trước, 1 số nhiệm vụ chi được chắc chắn kịp thời. Hàng năm vẫn chắc chắn mức tăng thu nhập 7% trong khi vẫn giảm chi không ngừng nghỉ, đây là 1 nỗ lực rất lớn.

Thêm vào đây, 1 số năm gần đây, chúng ta đã tăng dần được tích luỹ đầu tư, không còn phải vay để đầu tư nhiều như trước. Năm 2016, khoản tích luỹ cho đầu tư dao động 10.000 tỷ đồng, năm 2017 là dao động 69.000 tỷ đồng, năm 2018 là dao động 63.500 tỷ đồng, năm 2019 dự toán là hơn 67.000 tỷ đồng.

Với sự điều hành quyết liệt, bám sát bởi thế, bội chi, nợ công đã được kiểm soát theo mục tiêu. Tỷ lệ nợ công giảm từ 63,7% xuống còn 61,4% GDP. Cơ cấu nợ được cải thiện đáng kể, kỳ hạn vay kéo dài, tránh được rủi ro về lãi suất, tỷ giá, chi trả nợ đúng kỳ hạn, mối quan hệ chính sách bán hàng tài khóa, tiền tệ nghiêm ngặt hơn. Đến nay, có thể nói mục tiêu bội chi bình quân 5 năm 3,9% theo Nghị quyết 25 là trong tầm tay. Những kết quả bước đầu trong việc kiểm soát nợ công, bội chi này đã góp phần quan trọng đáng kể trong việc cải thiện xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam.

PV: Song song có việc thực hiện kế hoạch tài chính 5 năm, ông phân tích ra sao về việc thực hiện 1 số mục tiêu khác về cơ cấu lại liên quan đến lĩnh vực tài chính?

Đại biểu Trần Quang Chiểu: Về cơ cấu lại nền kinh tế, thẩm tra của Ủy ban Kinh tế đã nêu rõ, trong số 5 nhóm mục tiêu được xác định ở Nghị quyết 24, 1 số mục tiêu liên quan đến cơ cấu lại NSNN và cơ cấu lại 1 số tổ chức tín dụng, phân khúc tài chính đạt kết quả khả quan. Sau 3 năm, 1 số phân khúc tài chính, vốn tiếp tục được phát triển đồng bộ. Đến cuối tháng 6/2018, diện tích phân khúc vốn đạt 115,3% GDP, trong đây phân khúc cổ phiếu đạt 77,7% GDP, vượt mục tiêu đến năm 2020 là 70%. Quy mô phân khúc trái phiếu đạt 37,6% GDP, mục tiêu đến năm 2020 là 45% GDP. Chúng ta đã thực hiện cơ cấu lại, tái cấu trúc tổ chức phân khúc, phong phú hóa nhà đầu tư, hàng hóa trên phân khúc, tân tiến hóa cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực kiểm soát rủi ro, phân khúc bảo hiểm tăng trưởng tích cực…

Đối có lĩnh vực công ty nhà nước (DNNN), các năm qua, thể chế quản lý khu vực DNNN liên tục được đã đi vào hoạt động nhằm quản lý nghiêm ngặt vốn, tài sản của 1 số tập đoàn, DNNN, thúc đẩy cổ phần hóa, cơ cấu lại DNNN. Hệ thống chính sách bán hàng, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước được ban hành khá đầy đủ, phạm vi điều chỉnh bao quát hơn so có GĐ trước. Theo báo cáo của Chính phủ, đến tháng 6/2018, đã cổ phần hóa 140 DN, thu về 153.103 tỷ đồng, chuyển 115.000 tỷ đồng vào NSNN theo kế hoạch tài chính 5 năm. Thực tế, số thu từ cổ phần hóa 3 năm vừa qua bằng 2,5 lần thu từ cổ phần hóa GĐ trước. Tuy nhiên, còn các mục tiêu của cơ cấu lại DNNN cần phải biện pháp quyết liệt mới có thể đã đi vào hoạt động.

Bên cạnh các kết quả này, tôi cũng phân tích cao việc thực hiện đồng bộ 1 số biện pháp về cải 1 sốh thể chế, nâng cao năng lực tranh đua. Trong 3 năm, riêng lĩnh vực thuế và hải quan đã cắt giảm, đơn giản hóa rất nhiều thủ tục hành chính. Theo Chính phủ, từ năm 2016 đến cuối tháng 8/2018 đã thực hiện rà soát cắt giảm 174 thủ tục và đơn giản hóa 894 thủ tục hành chính, tân tiến hóa, đổi mới quy trình ứng dụng công nghệ tài liệu, thực hiện khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế điện tử ở 63/63 tỉnh đô thị, 100% 1 số chi cục thuế, có dao động 99% DN tham dự. Thời gian nộp thuế được rút ngắn từ 537 giờ xuống còn 117 giờ, rất ấn tượng. Hiện nay, theo khảo sát của Chính phủ, giá thành tuân thủ thủ tục hành chính về thuế ở mức thấp nhất trong nhóm 1 số thủ tục hành chính.

PV: Trong thời gian còn lại của kế hoạch 5 năm, theo ông còn các vấn đề gì cần tập trung giải quyết để chắc chắn chúng ta đã đi vào hoạt động kế hoạch như kỳ vọng?

Đại biểu Trần Quang Chiểu: Đạt được kết quả bởi thế nhưng chẳng thể nói rằng chúng ta có thể hoàn toàn yên tâm về kế hoạch 5 năm. Thực tế qua 3 năm, như tôi đã nói, tốc độ tăng trưởng GDP của chúng ta mới đạt dao động 6,57% bình quân năm, trong khi dự toán thu chi được thi công theo ước tính GDP 6,75%. Quy mô GDP 3 năm mới đạt dao động 52 – 53% kế hoạch, bởi thế, thu NSNN 5 năm khó đã đi vào hoạt động 100% kế hoạch. Theo ước tính, thu NSNN 5 năm đạt dao động 6,6 – 6,7 triệu tỷ đồng, bằng 97 – 98% chỉ tiêu trong Kế hoạch 5 năm quốc gia. Do đây, để thu NSNN đạt kế hoạch, cần có sự nỗ lực vào cuộc của cả hệ thống chính trị, dưới sự điều hành của Chính phủ, để tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu. Chỉ khi kinh tế phát triển, sản xuất kinh doanh khởi sắc thì nguồn thu mới có thể bền vững. Đồng thời, 1 số nhiệm vụ chi cũng phải được rà soát nghiêm ngặt để chắc chắn giữ trần nợ công, bội chi trong kế hoạch.

Như chúng ta đã thấy, thời gian qua, việc điều chỉnh, đổi mới chính sách bán hàng thu gặp nhiều gặp khó, việc sửa đổi 1 số chính sách bán hàng thuế, mở rộng cơ sở thuế không được như kỳ vọng nên kết quả thu NSNN chưa được như kế hoạch. Việc rà soát, thu hẹp diện miễn, giảm thuế, rà soát 1 số chính sách bán hàng ưu đãi ảnh hưởng đến thu NSNN chưa được thực hiện, vẫn còn hiện trạng lồng ghép nhiều chính sách bán hàng xã hội trong 1 số luật về thuế. Điều này ảnh hưởng đến tính bền vững của ngân sách.

Chi ngân sách tuy cơ cấu được cải thiện tích cực nhưng phải thấy rằng 1 số nhiệm vụ chi thu nhập và 1 số chính sách bán hàng an sinh xã hội càng ngày càng nhiều, xã hội hóa đầu tư còn chậm, làm mật độ chi không ngừng nghỉ chưa giảm mạnh. Hơn nữa, việc điều chỉnh mức thu nhập cơ sở, thu nhập hưu và trợ cấp ưu đãi đối có người có công đã bảo đảm tăng bình quân dao động 7%/năm, nhưng việc tăng thu nhập chưa đi cộng có tinh giản biên chế và giảm chi đối có khu vực sự nghiệp công lập. Tôi cho rằng Chính phủ cần tính toán kỹ về vấn đề này.

Một vấn đề nữa tôi muốn nhấn mạnh là sự gắn kết giữa kế hoạch tài chính và kế hoạch đầu tư công trung hạn. Mức trần đầu tư công trung hạn 2 triệu tỷ đồng là tính trên tốc độ tăng trưởng kinh tế dự toán 5 năm bình quân là 6,75% và thực hiện 8 biện pháp điều chỉnh chính sách bán hàng thu, chắc chắn nguồn cho ngân sách trung ương. Tuy nhiên, đến nay 1 số mục tiêu còn gặp khó nên phải rà soát kỹ lưỡng để chắc chắn chi đầu tư phải gắn kết có nguồn lực, có khả năng trả nợ, tránh hiện trạng dàn trải, gây gặp khó cho cân đối ngân sách. Nguyên tắc là phải giữ được trần bội chi, nợ công như định hướng. Điều này đã được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân mới đây khẳng định, “thu đạt kế hoạch mới có cơ sở bố trí chi đầu tư công”. Có bởi thế, chúng ta mới đã đi vào hoạt động tốt kế hoạch 5 năm, tạo tiền đề vững chắc cho GĐ tới.

Đồng thời, về lâu dài, cần đưa quản lý đầu tư công về 1 đầu mối quản lý ngân sách, như chúng ta đã làm có quản lý nợ công, tránh hiện trạng “khập khiễng”, thiếu chủ động, thiếu gắn kết giữa nguồn lực và chi đầu tư lâu nay.

PV: Xin cảm ơn ông!

Tìm hiểu thêm https://duanoriggarden.com/