Lợi ích khổng lồ từ các “sân sau” ngành hàng không

Cùng nằm trong “hệ sinh thái” ACV, đằng sau những công ty con trên là 1 hệ thống chằng chịt những công ty “cháu”, công ty “chắt” do những cá nhân có cổ phần chi phối.

Điểm mặt những sân sau

Năm 2012, Bộ trưởng GTVT chọn lọc thành lập Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), trên cơ sở sáp nhập ba cụm cảng hàng không, có hơn 20 sân bay và những dự án hạ tầng hàng không cả nước. Cho đến nay ACV đã trở thành siêu tổng công ty cổ phần khai thác những sân bay trong nước. ACV có 3 công ty con, công ty liên kết vận hành ở khu vực sân bay Nội Bài. Đó là CTCP Dịch vụ nhiên liệu hàng không Nội Bài (NAFSC) – chuyên cung cấp nhiên liệu máy bay; CTCP Phục vụ mặt đất Hà Nội (HGS) – chuyên cung cấp những dịch vụ mặt đất, hành khách ở sân bay; và CTCP Dịch vụ hàng hóa hàng không (ACSV) – chuyện cung cấp những dịch vụ liên quan tới hàng hóa hàng không.

Cùng nằm trong “hệ sinh thái” ACV, đằng sau những công ty con trên là 1 hệ thống nhiều công ty “cháu”, “chắt” do những cá nhân có cổ phần chi phối. Chẳng hạn, CTCP Dịch vụ hàng hóa Nội Bài cộng CTCP Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Quốc tế góp vốn thành lập CTCP Logistics hàng không (ALS).

ALS chuyên lo những phần việc thủ tục, vận chuyển hàng hóa hàng không “ngon nhất” của ACV, có chủ lực là hàng hóa giá trị cao, như là hàng hóa của hãng điện tử Samsung. ALS lại tiếp tục góp vốn cộng CTCP Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Quốc tế thành lập CTCP Dịch vụ sân bay (ASG), chuyên lo thủ tục những hàng hóa, dịch vụ giá trị cao cho những bạn của ACV và sân bay Nội Bài.

Đáng lưu ý, đến cấp công ty “cháu”, công ty “chắt” này, phần vốn của những công ty con thuộc ACV đã giảm hẳn, mà đa số vốn góp thuộc về những công ty TNHH hoặc cá nhân. Tại ALS, hiện vốn của CTCP Dịch vụ hàng hóa Nội Bài chỉ còn 10,063% vốn điều lệ. Tới Công ty ASG, mật độ có của ALS chỉ còn chưa tới 5%, trong khi 1 công ty TNHH và 1 cá nhân còn lại nắm gần 78%.

Cách đầu tư và bố trí công việc này đưa tới kết quả, những phần việc lợi nhuận tốt nhất trong chuỗi dịch vụ hàng không mà ACV khai thác độc quyền đã “môi trường xung quanh” rơi vào những công ty về danh nghĩa thuộc ACV, nhưng thực ở lại là của 1 số cá nhân, hoặc công ty ngoài ACV.

Những công ty này mặc nhiên được thuê trụ sở, thuê kho ngay trong khu vực sân bay Nội Bài – 1 điều mà ngay những công ty lớn khác chẳng thể có tới. Chẳng hạn, Samsung dù đang chiếm dao động 25% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam cũng đã bị từ chối cho thuê qui mô ở sân bay Nội Bài để tự làm thủ tục hàng không cho hàng hóa của hãng. Samsung hiện vẫn phải thuê dịch vụ của ALS, công ty chỉ có hơn 10% vốn là của công ty con thuộc ACV.

ACV “nhường” đặc quyền cho những cá nhân như thế nào?

Ai cũng hiểu, khai thác những dịch vụ có đề nghị rất cao về an ninh và chất lượng như dịch vụ ở sân bay là 1 loại hình kinh doanh đặc biệt. Do đây, dù mọi công ty đều mong muốn, nhưng không phải công ty nào cũng có thể cung cấp được đề nghị.

ACV đã khéo léo tận dụng lợi thế này để biến những dịch vụ trong sân bay thành đặc quyền dành cho chuỗi công ty thân hữu của mình. Một trong những ví dụ điển hình đây là CTCP Phục vụ mặt đất Hà Nội (HGS).

HGS được thành lập từ ngày 2/4/2015 có vốn điều lệ 150 tỷ đồng, trong đây ACV nắm giữ 20%. 3 cổ đông sáng lập còn lại gồm: CTCP Cung cấp thiết bị và dịch vụ bảo hành hàng không (30%) do Công ty TNHH Danh Minh và ông Nguyễn Tuấn Anh nắm 80% vốn điều lệ (ông Nguyễn Tuấn Anh cũng đồng thời là Chủ tịch HĐQT của HGS); Cổ đông thứ 2 ở HGS là Cty TNHH TM và DV ATS Việt Nam do hai cá nhân Vũ Thanh Sơn và ông Bùi Huy Đức có; Cổ đông thứ 3 ở HGS là CTCP Đầu tư Thương mại và Dịch vụ hàng không Thủ Đô, 1 DN có liên quan cổ đông tới Xí nghiệp xăng dầu hàng không miền Bắc do ông Nguyễn Văn Hữu làm giám đốc.

HGS đang cung cấp và nắm dao động 30% thị phần dịch vụ mặt đất ở sân bay Nội Bài, có dao động 350 – 400 tỷ đồng doanh thu mỗi năm. HGS nắm trong tay những hợp đồng cung cấp dịch vụ có những hãng bay danh tiếng địa cầu như Emirates, Turkish Airlines, Malindo Airlines, Hainam Airlines…

Sau 2 năm thành lập, đến năm 2017, Bộ GTVT chấp nhận để ACV thoái tất cả 20% cổ phần đang nắm giữ ở công ty này. Việc tham dự và sau đây là thoái vốn ở HGS của ACV dường như chỉ nhằm mục đích hỗ trợ cho những cổ đông của HGS tiến vào và nắm được thị phần dịch vụ lớn nhất ở sân bay Nội Bài.

Cơ cấu cổ đông kiểu này còn xuất giai đoạn này CTCP Dịch vụ hàng hóa hàng không (ACSV), công ty mới thành lập năm 2011 và hiện nắm dao động 40-45% thị phần dịch vụ ở sân bay Nội Bài. Cũng như ở CTCP Phục vụ mặt đất Sài Gòn, công ty hiện nắm thị phần dịch vụ khá lớn ở sân bay Tân Sơn Nhất… và nhiều công ty khác. Đáng lưu ý, những cổ đông ở những công ty góp vốn vào công ty liên kết có ACV đều có liên quan tới 1 số lãnh đạo của chính Tổng công ty này.

Tìm hiểu thêm https://duanoriggarden.com/