‘Ôm’ 7 tỷ USD xuất ngoại: Ông lớn nhà nước nhận nhiều “quả đắng”

Các “ông lớn” doanh nghiệp nhà nước đem hàng tỷ đô la đầu tư ra nước ngoài, nhưng số tiền thu về được vẫn còn khá ít ỏi. Nhiều dự án lâm cảnh thua lỗ, thiếu vốn, phát triển chậm độ.

7 tỷ USD đầu tư ra nước ngoài

Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng vừa thừa lệnh Thủ tướng Chính phủ có báo cáo về tình hình quản lý, sử dụng vốn, tài sản của nhà nước ở doanh nghiệp GĐ 2011-2016.

Một trong 1 số điểm đáng chú tâm là tình hình đầu tư ra nước ngoài của 1 số doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đã được “phác họa” bằng 1 số con số cụ thể.

Theo báo cáo của 1 số cơ quan đại diện chủ có, tính đến 31/12/2016, có 18 tập đoàn, tổng doanh nghiệp 100% vốn nhà nước có dự án đầu tư ra nước ngoài. Các doanh nghiệp thực hiện đầu tư ở 110 dự án, chủ yếu tập trung trong lĩnh vực viễn thông, thăm dò và khai thác dầu khí, trồng cây cao su, khai thác khoáng sản,…

Tập đoàn Dầu khí đầu tư ra nước ngoài nhiều nhất.

Tổng vốn đầu tư đăng ký của 1 số dự án lên tới 12,6 tỷ USD. Trong đây, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) có số vốn đăng ký lớn nhất có trên 6,6 tỷ USD, chiếm hơn 1 nửa vốn đầu tư ra nước ngoài của DNNN; đứng thứ hai là Tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel có hơn 2,1 tỷ USD, chiếm 17%; thứ ba là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam có hơn 1,4 tỷ USD.

Trong tổng số vốn đăng ký đầu tư ra nước ngoài là 12,6 tỷ USD thì 1 số doanh nghiệp đã giải ngân hơn 1 nửa.

Cụ thể, đến hết 2016, 1 số DNNN đã có 7 tỷ USD đi đầu tư ở nước ngoài. Trong đây, Tập đoàn Dầu khí nhiều nhất có hơn 3,4 tỷ USD. Tập đoàn Viettel đứng thứ hai có trên 1,1 tỷ USD và Tập đoàn Cao su là 729 triệu USD.

Đáng lưu ý, có hơn 7 tỷ USD đầu tư ra nước ngoài thì hết năm 2016 mới chỉ có 4/18 DNNN có phát sinh số tiền thu hồi vốn đầu tư từ 1 số dự án đầu tư ở nước ngoài. Số tiền thu hồi vốn là trên 1,5 tỷ USD, bằng 22% vốn đầu tư thực hiện.

Báo cáo của Chính phủ phân tích: Hiệu quả kinh tế của vận hành đầu tư ra nước ngoài của 1 số DNNN thời gian qua còn thấp.

Cụ thể, có tới 25,5% dự án báo lỗ năm 2016; có tới 29% dự án lỗ lũy kế tính đến hết 2016; đáng lưu ý là có gần 1 nửa dự án không có báo cáo về doanh thu – lợi nhuận.

Ngoài ra, theo báo cáo, lợi nhuận được chia cho phía Việt Nam “không đáng kể”. Năm 2016 chỉ được chia 145 triệu USD – tương đương 2% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài.

Đến hết 2016, có trên 7 tỷ USD đầu tư cho dự án ở nước ngoài nhưng còn hơn 5,5 tỷ USD chưa thu hồi.

“Nhiều dự án đang tiềm ẩn rủi ro về pháp lý ở nước sở ở (như bị rút ngắn thời gian triển khai dự án, tranh chấp đất đai) và rủi ro phân khúc (giá đầu ra giảm mạnh), ảnh hưởng lớn đến hiệu quả dự án. Có dự án bị ngừng cấp bảo lãnh Chính phủ dẫn tới việc phải dừng dự án, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả dự án”, báo cáo của Chính phủ khái quát tình hình đầu tư ra nước ngoài.

Điểm danh dự án đầu tư kém hiệu quả

Báo cáo được Bộ trưởng Tài chính ký không nêu rõ 1 số dự án kém hiệu quả. Nhưng 1 số kết luận thanh tra, kiểm toán thời gian qua đã hé lộ phần nào.

Kết luận thanh tra ở Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam(TKV) và 1 số đơn vị thành viên được Thanh tra Chính phủ mở bán mới đây cho thấy cả ngàn tỷ đồng được TKV đầu tư trong GĐ 2010-2015 không phát huy hiệu quả, có khả năng mất trắng. Trong đây, có nhiều khoản đầu tư ra nước ngoài.

Đơn cử, TKV đầu tư vào Công ty Southern Mining Co., Ltd số tiền dao động 4,39 triệu USD. Thế nhưng, đến thời điểm thanh tra không có hiệu quả, có khả năng mất trọn vẹn vốn đầu tư. Chưa kể, 1 số khoản đầu tư khác cũng không hiệu quả, có nguy cơ mất trọn vẹn vốn đầu tư.

Có thể kể đến khoản góp vốn 111,45 tỷ đồng vào Công ty liên doanh Stung Treng để khai khoáng ở Campuchia; góp 184,784 tỷ đồng vào liên doanh Alumina Campuchia; góp 37,9 tỷ đồng vào Công ty TNHH Vinacomin Lào để khai thác mỏ muối; góp 69 tỷ đồng vào khai thác mỏ sắt Phu Nhuom, Lào.

Như vậy, TKV đã đầu tư dao động 303 tỷ đồng ra nước ngoài nhưng không phát huy hiệu quả, đối mặt có nguy cơ mất vốn. Thanh tra Chính phủ đã yêu cầu Bộ Công an vào cuộc.

Còn Tập đoàn Dầu khí Việt Nam – đơn vị đem nhiều tiền đi đầu tư ra nước ngoài nhất – cũng có dự án nguy cơ mất trắng vốn đầu tư.

Tháng 6/2010, ở thủ đô Caracas của Venezuela, “Dự án khai thác và nâng cấp dầu nặng lô Junin 2” của PVN được chính thức mở bán. Tổng mức đầu tư chuẩn bị lên tới 12,4 tỷ USD, phân kỳ làm hai GĐ, ban đầu rót 8,9 tỷ USD, GĐ 2 rót 3,5 tỷ USD.

PVN báo cáo Chính phủ rằng mỏ dầu nằm ở khu vực có trữ lượng dầu lớn nhất địa cầu, cho phép khai thác công suất 1.400 tỷ thùng. Theo mật độ vốn góp 40%, PVN có thể thu về 4 triệu tấn dầu/năm, chuẩn bị hoàn vốn sau 7 năm.

Tuy nhiên, kết quả không được như ý. Dù đã bỏ ra lên đến hơn 500 triệu USD nhưng tháng 4/2013, ban lãnh đạo mới của PVN đã chọn lọc bỏ dự án này dù chưa thu được giọt dầu nào.

Còn ở Tập đoàn Cao su Việt Nam, năm 2006 tập đoàn cho phép 1 số đơn vị thành viên thành lập doanh nghiệp đầu tư sang Campuchia. Đến năm 2012, có 16 đơn vị thành viên thực hiện đầu tư 20 dự án trồng cao su ở Campuchia có tổng mức đầu tư rất lớn.

Từ 2006-2010, đơn vị này trồng hơn 5.000 ha cao su nhưng có đến hơn 4.000 ha (chiếm gần 90%) phải thanh nguồn gốc cây bị chết hoặc chẳng thể phát triển được dẫn đến số thiệt hại có thể lên tới hàng trăm tỷ.

Nguồn: Lương Bằng/vietnamnet.vn

Tìm hiểu thêm https://duanoriggarden.com/