Tại sao Bitcoin và tiền điện tử nói chung lại dễ biến động như vậy?

Đầu tư vào tiền điện tử là 1 chuyện không hề thuận lợi bởi tính chất dễ biến động của chúng. Nhưng vì nguyên do gì chúng lại dễ biến động bởi thế?

Theo tạp chí Forbes, chỉ nhữngh đây chưa đầy 2 tháng, giá trị của Bitcoin đã vượt mức 20.000 USD 1 đồng, phá vỡ mọi kỉ lục trong lịch sử hình thành và phát triển. Nay, Bitcoin đã giảm hơn 1 nửa giá trị, loanh quanh ở mức 6.000 tới 9.000 USD tùy thời điểm, và chúng có thể tăng hoặc giảm 10% giá trị chỉ trong dao động thời gian vài giờ đồng hồ. Các đồng tiền điện tử khác cũng phải chịu chung số phận trong suốt thời gian qua.

Vậy, vì nguyên do gì Bitcoin và tiền điện tử nhìn chung lại phát triển thành “mong manh dễ vỡ” đến bởi thế, nhất là khi trong năm 2017 đà tăng trưởng của chúng tưởng như không gì ngăn cản được? Câu trả lời không chỉ có 1.

Nhìn vào chặng những con phố mà tiền điện tử đã đi qua trong thời gian hơn 1 tháng qua, có 1 sự thật chẳng thể phủ nhận là việc đầu tư vào tiền điện tử đã tạo nên 1 bong bóng khổng lồ. Trên thực ở, nhà kinh tế học Nouriel Roubini đã gọi nó là “Mother of all Bubbles” (mẹ của mọi bong bóng), hay bong bóng lớn nhất trong lịch sử từng được ghi nhận.

Trái có những gì mà mọi người thường nghĩ, bong bóng kinh tế không sụp đổ hoàn toàn chỉ trong 1 ngày giống như quả bong bóng bị nổ, mà bình thường phải mất dao động vài tháng để “xì hơi” hoàn toàn. Ví dụ, bong bóng chứng khoán năm 1929 bắt đầu xì hơi vào đầu tháng 9, hứng chịu đợt phân phối tháo vào tháng 10, nhưng phải đến tháng 2/1930 thì mới hoàn toàn chạm đáy. Rồi bong bóng dot-com bắt đầu từ mùa xuân năm 2000 phải mất gần 1 năm mới hoàn toàn sụp đổ. Ngay cả bong bóng củ hoa Tulip nổi tiếng của Hà Lan năm 1637 cũng “ngắc ngoải” được vài tháng.

Tất cả những bong bóng này đều có rất nhiều “đáy ảo” – khi những nhà đầu tư cho rằng chúng đã giảm xuống mức tối thiểu và sẽ tăng trưởng trở lại. Nếu như lịch sử được lặp lại, bong bóng tiền điện tử mới chỉ bắt đầu xì hơi, và giá trị của chúng sẽ còn rơi xuống nữa cho đến khi thực sự chạm đáy. Người Mỹ có 1 câu chuyện đùa về 1 người đàn ông nhảy khỏi nóc của tòa nhà Empire State Building, và khi rơi qua tầng 80 của tòa nhà thì nói “Well, so far, so good” (cho đến khi này thì vẫn ổn).

Các phân khúc chứng khoán không bao giờ sụp đổ xuống mức đáy là 0, khi những cổ phiếu luôn có 1 thứ được gọi là “giá trị nội ở” – giá trị thực của cổ phiếu mà không chịu sự chi phối của phân khúc, nên những nhà đầu tư vẫn có thể thu về được 1 khoản nhất định của số tiền mình đã bỏ ra. Ví dụ, cổ phiếu của Microsoft, sau khi chịu ảnh hưởng của khủng hoảng dot-com đã giảm từ mức 39,264 tháng 12/1999 xuống 14,589 tháng 12/2000, không xuống mức 0 như nhiều cổ phiếu công nghệ khác ở thời điểm đây là vì cổ phiếu của Microsoft có giá trị nội ở. Công ty vẫn tiếp tục phân phối hệ điều hành và những sản phẩm Office của mình, và những nhà đầu tư thấy được Microsoft không những vẫn sống tốt mà còn có thể trả cổ tức, khiến họ vừa thu hồi được vốn, vừa có lợi nhuận đáng kể. Ngược lại là Lehman Brothers năm 2008, khi những tài sản thế chấp của tập đoàn này không còn có thể bù đắp đủ cho những nhà đầu tư và khiến rất nhiều người rơi vào cảnh trắng tay.

Vấn đề của việc mua tiền điện tử là chính bản thân nó không tự sinh ra lợi nhuận, mà nó chỉ là 1 dạng cổ phiếu điện tử được dùng để chuyển tiền giữa những người dùng (và mỗi lượt chuyển nhượng này đều mất phí). Nói nhữngh khác, tiền điện tử không có giá trị nội ở, và sẽ không bao giờ có. Cách duy nhất để kiếm lời là khách hàng hy vọng, cầu nguyện rằng lượng “cầu” vượt “cung” và giá trị của tiền điện tử phát triển thành cao hơn so có số tiền ban đầu mà khách hàng bỏ ra. Tuy nhiên, giai đoạn này có hơn 1500 đồng tiền điện tử khác nhau có chung 1 tác dụng, và việc tạo ra 1 đồng tiền mới cũng không phải là quá khó. Như vậy, tiền điện tử trên thực ở là 1 thứ có nguồn cung vô hạn.

Nói chung, giả dụ khách hàng không biết giá trị thực của Bitcoin hay bất kì đồng tiền điện tử nào, khách hàng cũng sẽ không biết được liệu mình đang trả giá quá cao hay quá thấp, và điều này đã khiến tiền điện tử phát triển thành rất dễ biến động.

Thao túng giá trị chỉ dễ làm là mặt tối của thứ được gọi là “lợi ích của tiền điện tử” khi chúng không phải tuân theo quy định của những chính phủ. Nếu không có những quy định, “cá mập” có thể thao túng giá trị của tiền điện tử, đẩy chúng lên cao hơn so có giá trị thực ở, sau đây rút tiền và “cao chạy xa bay” trước khi những nhà đầu tư kịp hiểu chuyện gì đã xảy ra.

Bitconnect là 1 trong những ví dụ mới đây nhất về nạn lừa đảo trong phân khúc tiền ảo

Bất kì tài sản nào không có giá trị nội ở đều là miếng mồi ngon cho những kẻ lừa đảo khi chúng thổi phồng giá trị thực của tài sản đây. “Hãy mua tiền điện tử của tôi hôm nay, và tôi hứa ngay ngày mai khách hàng sẽ có 1 chiếc xế hộp mới”. Bitconnect là 1 trong những ví dụ điển hình nhất, và những nhà đầu tư sẽ phải tự hỏi: “Tiền điện tử nào là thật, tiền điện tử nào là lừa đảo? Thực sự có đồng tiền nào là thật không?”

Do tiền điện tử không có giá trị nội ở và cũng chẳng thể định giá, đa số những nhà đầu tư có tổ chức đều không “mặn mà” có hình thức đầu tư này. Vì vậy, tiền điện tử chẳng thể tiếp cận tới khối tài sản khổng lồ đây, và phải dựa dẫm vào những nhà đầu tư cá nhân trên toàn địa cầu. Vấn đề ở chỗ những nhà đầu tư cá nhân hiếm khi “mua và giữ” và tầm nhìn đầu tư thường ngắn hạn, không như những nhà đầu tư có tổ chức có thể giữ tài sản của mình trong hàng năm trời trước khi tung ra. Việc thiếu những nhà đầu tư có tổ chức là 1 trong những nguyên do lớn nhất dẫn đến sự bất ổn của tiền điện tử.

Một trong những thế mạnh lớn nhất của tiền điện tử là nó có khả năng “giữ giá” trước sự lạm phát. Venezuela là ví dụ thường được nhắc đến nhiều nhất. Tuy nhiên, như chúng ta đã biết, tiền điện tử là 1 tài sản rất dễ biến động, và không ai muốn “giữ giá” bằng 1 thứ có thể tăng giảm giá trị 10% chỉ trong vài giờ đồng hồ. Nếu như khách hàng biết được tiền điện tử có thể hoặc chẳng thể bảo vệ khách hàng khỏi lạm phát trong vòng 10 năm giả dụ khách hàng đâyn nhận hi sinh những phần tài sản của mình ở thời điểm giai đoạn này, khách hàng có thấy được nhẹ nhõm hơn không?

Mua Bitcoin có nghĩa khách hàng là người dùng, chứ không phải chủ có của công nghệ đứng sau Bitcoin

Có 1 quan điểm khá nực cười được lan truyền trong phân khúc tiền điện tử là nếu ai đây, chẳng hạn, mua Bitcoin, thì người đây sẽ “mua cả công nghệ đứng sau nó”. Đây cũng là nguyên do khiến nhiều người chọn lọc nhảy vào đầu tư tiền điện tử, vì cho rằng blockchain chính là công nghệ của tương lai. Tuy nhiên, điều này hoàn toàn không đúng.

Một người có Bitcoin không phải là chủ có của công nghệ, mà chỉ là người dùng của công nghệ đây. Hai điều hoàn toàn khác nhau. Nếu khách hàng là chủ, vì nguyên do gì khi thực hiện mỗi chuyển nhượng khách hàng lại phải chi trả phí?

Ở 1 mức độ nào đây, giá trị của tiền điện tử đang được thúc đẩy bởi những người thực sự tin tưởng vào tiềm năng của chúng, những người tin rằng chúng sẽ trở thành đồng tiền của tương lai và họ sẽ phát triển thành giàu có, hay còn được gọi là “hodlers”.

“Chơi Bitcoin” – đầu tư hay đánh bạc?

Sát cánh bên những “hodlers” bảo vệ giá trị của tiền điện tử còn có những nhà đầu tư tuyệt vọng, những người mua Bitcoin ở mức giá “đỉnh” và giờ đây đã mất hơn 1 nửa số tiền bỏ ra. Giống như 1 con bạc bị thua sạch tiền, họ có nhiều tiền hơn để đổ vào tiền điện tử có hy vọng sẽ “gỡ gạc” được số tiền đã mất, nhưng trên thực ở lại thua nhanh gấp đôi. Nhiều người thậm chí còn sử dụng thẻ tín dụng và thế chấp tài sản để mua tiền điện tử. Ít nhất có 1 tìm hiểu đã cho thấy có dao động 20% lượng mua của Bitcoin là từ thẻ tín dụng. Tuy nhiên, những người này hiện đang…hết tiền, hoặc là đã vượt hạn mức cho vay của ngân hàng, hoặc là ngân hàng từ chối mua Bitcoin bằng thẻ.

Cả hai nhóm người này đều có 1 điểm chung, là họ đều “nhìn thấy tiềm năng của tiền điện tử” và khẳng định tiền điện tử sẽ trở lại 1 nhữngh mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, những người này thường không thực sự có khả năng phân tích, chỉ là những người đang cầu nguyện mà thôi. Những người tiếp tục mua vào tiền điện tử bất chấp sự thiếu nền móng của chúng cũng là nguyên do dẫn tới sự bất ổn của phân khúc.

Do chính bản thân tiền điện tử không tự sinh ra giá trị (không giống như cổ phiếu có trả cổ tức hay trái phiếu có trả lãi cho nhà đầu tư), sự tồn ở của tiền điện tử đơn thuần chỉ là sự đầu cơ của những nhà đầu tư. Nói nhữngh khác, tiền điện tử không khác gì “ước mơ” của những nhà đầu cơ, vì không có sự kiện ngoại khu nào có thể ảnh hưởng đến mức giá của chúng, ngoại trừ việc những nhà đầu tư tin rằng mức giá sẽ tăng hay giảm. Đây cũng là lí do vì nguyên do gì việc chuyển nhượng bằng tiền điện tử vừa lố bịch, vừa hoàn toàn hợp lý.

Tiền điện tử, bao gồm Bitcoin, sẽ luôn luôn biến động (có lẽ trừ khi mức giá của nó ở rất rất thấp) vì nó luôn bị chi phối bởi sự đầu cơ và sự xâu xé giữa những nhà đầu tư có nhau. Đầu tư vào tiền điện tử cũng giống như chơi trò tàu lượn siêu tốc – hãy tận hưởng cảm giác phấn khích khi còn có thể, trước khi cơn buồn nôn ập đến.

Tìm hiểu thêm https://duanoriggarden.com/