Văn hóa doanh nghiệp: Điểm tựa “nhấc bổng” hiệu quả kinh doanh

Xây dựng văn hóa doanh nghiệp chính là thi công lợi thế tranh đua, lợi thế thương mại và bản sắc Việt Nam trên sân chơi toàn cầu hóa thế kỷ 21. Đó phải là 1 phần nhiệm vụ của Chính phủ kiến tạo, của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Bắt đầu có câu hỏi vì nguyên nhân gì?

Đấy là tựa đề cuốn sách nổi tiếng của Simon Sinek. Có hàng trăm định nghĩa về văn hóa doanh nghiệp. Trong phạm vi bài này chúng tôi không quá chú trọng vào học thuật mà chỉ tập trung vào câu hỏi: Tại sao cần kiến tạo văn hóa doanh nghiệp trên nền móng bản sắc văn hóa Việt?

Ta có thể định nghĩa 1 một sốh dễ làm nhất văn hóa là: Thói quen – Tinh thần – Tập thể.

Thói quen (Tiềm thức):

Đã nói đến văn hóa là nói đến thói quen, tính vững chắc, tính ổn định và sự thẩm thấu vào cộng đồng. “Ta tạo ra thói quen và thói quen tạo ra ta”. Aristotle khẳng định “95% cuộc sống được tạo bởi thói quen”. Một ngày chúng ta có 50.000 chọn lọc, nếu khi nào ta cũng suy nghĩ, lo lắng để ra chọn lọc chắc chúng ta phát điên. Dựa vào truyền thống, dựa vào bí kíp cá nhân, toàn bộ một số chọn lọc phải được xử lý tức thời – phản xạ có điều kiện. Sean Covey trong quyển “Bảy thói quen của khách mua trẻ thành đạt” đã viết:

“Tôi là ai?

Tôi luôn luôn đồng hành cộng khách mua. Tôi vừa trợ giúp khách mua hữu hiệu nhất lại vừa hủy hoại khách mua nặng nề nhất. Tôi đưa khách mua tiến lên các thành công phía trước hoặc kéo khách mua xuống vực sâu thất bại. Tôi hoàn toàn theo đúng mệnh lệnh của khách mua và thực hiện chúng 1 một sốh mau chóng, chính xác. Tôi rất dễ quản lý, khách mua chỉ phải cương quyết có tôi mà thôi. Hãy chỉ cho tôi một số lần phương một sốh khách mua muốn vận hành 1 sự việc, tôi sẽ tự động làm lấy, không cần sự chỉ bảo của khách mua nữa. Tôi là đầy tớ của toàn bộ các người vĩ đại và cũng trung thành có các kẻ thất bại. Những người vĩ đại, chính tôi tạo ra cho họ sự vĩ đại. Những kẻ thất bại chính tôi làm họ thất bại. Tôi không phải là 1 cái máy nhưng tôi làm việc chính xác như máy móc có sự thông minh, linh hoạt của con người. Bạn dùng tôi để tạo ra lợi ích hay để phá hoại, tôi chả quan tâm. Mang theo tôi, rèn luyện tôi, cương quyết có tôi, tôi sẽ đặt cả địa cầu này dưới chân khách mua. Nếu dễ dãi có tôi, tôi sẽ phá hủy khách mua.

Tôi chính là thói quen”.

Thói quen chính là các cái gì ăn sâu vào tiềm thức của chúng ta, tạo thành các con phố truyền nơ ron – “nếp nhăn” để chúng ta nâng cao hiệu quả vận hành, phản xạ mau chóng và chính xác. Tại sao nhiều doanh nghiệp lại kém hiệu quả? Một trong một số nguyên nhân là chúng ta chỉ dừng ở mức “biết rồi”, “xoay xở được”… Từ biết đến làm là cả 1 quá trình. Từ làm đến tạo thành thói quen thì lại càng cần chuyên tâm rèn luyện “Có công mài sắt có ngày nên kim”. Bình thường doanh nghiệp chỉ mong muốn tăng trưởng trên 10%/năm. Ta có thể tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh 1 một sốh đáng kể bằng rèn luyện thói quen. “Trăm nghe không bằng 1 thấy”, “Trăm hay không bằng tay quen”. Từ nhìn thấy đến rèn thành thói quen hiệu quả một sốh nhau cả vạn lần!

Muốn một sốh tân hiệu quả SXKD cần một sốh tân một sốh tiếp cận. “Làm như cũ mà mong kết quả mới là điên” – Einstein. Trước đây chúng ta phân tích năng lực theo công thức: ASK (Attitude – Thái độ, Skills – Kỹ năng, Knowledge – Kiến thức). Các doanh nghiệp hiện đại đã tạo ra nhiều lợi nhuận, tiền mặt – CASH, bằng một sốh dịch chuyển công thức rèn luyện năng lực từ ASK lên KASH (Knowledge – Kiến thức, Attitude – Thái độ, Skills – Kỹ năng, Habit – Thói quen). “Trăm hay không bằng tay quen”. Chỉ có thói quen mới thực quyền. Không phải môi trường xung quanh mà quyển “7 thói quen của người thành đạt” lại là Best Seller, là cẩm nang thành đạt của doanh nhân!

Đạo theo 1 nghĩa dễ làm chính là các con phố. Dù là lao động chân tay hay tư duy trừu tượng, muốn phản xạ nhanh chúng ta phải tu luyện bền bỉ để tạo thành các các con phố truyền nơ ron, các “nếp nhăn” trong não bộ, các thói quen.

Tinh thần:

Đa số một số doanh nghiệp quá thiên lệch về vật chất, về tiền bạc trước mắt. Ít chủ doanh nghiệp biết được rằng “Tư tưởng là thống soái”. “Một bồ cái lý không bằng 1 tí cái tình”. Từ năm 1795 danh nhân văn hóa địa cầu Nguyễn Du đã dạy:“Chữ tâm kia mới bằng 3 chữ tài”. 200 năm sau, 1995, Ts Goleman, đại học Havard cũng tuyên bố, thông minh cảm xúc Emotional Intelligence (EQ) chọn lọc 80%, thông minh logic (IQ) chỉ chiếm 20% hiệu quả cuộc sống. Đức Phật dạy“Vạn pháp duy tâm tạo”, “Tướng tùy tâm sinh, cảnh tùy tâm diệt”. Mọi con các con phố rồi cũng “Trở về Tâm Đạo” – Robins Sharma.

Hiện nay nhiều doanh nghiệp chỉ lao vào kiếm tiền, bằng mọi một sốh để chộp dật. Tiền chỉ là hệ quả của cái đức kiến tạo & phụng sự để tăng lên giá trị cho xã hội. Hơn thế nữa nhiều “ranh nhân” kiếm chác được rất nhiều tiền 1 một sốh thiếu đạo đức nên không các không được “ăn” mà phải ngồi “bóc lịch”.

“Vì lợi ích 10 năm trồng cây, trăm năm trồng người”. Vì lợi ích vạn năm phải trồng đạo. VHDN chính là tạo đạo cho doanh nghiệp. Khi đạo đức kinh doanh đủ lớn thì chúng ta không phải lo đến doanh thu nữa. “Có đức mặc sức mà ăn”.

Tập thể:

Không có con người cô độc, chỉ có con người tập thể. Theo tháp nhu cầu của Maslow, sau nhu cầu sinh lý và nhu cầu an toàn là nhu cầu quan hệ xã hội, rồi mới đến nhu cầu được tôn vinh và cao nhất là nhu cầu tự biểu hiện. Sâu thẳm hơn, mỗi chúng ta được sinh ra là do sự kết hợp hoàn hảo trong tình yêu thương của bố mẹ.

Bản chất cuộc sống từ thuở hoang sơ là: Sống còn – giống cộng đồng. Chính vì vậy, để sống hoàn hảo phải thi công cộng đồng hoàn hảo – thi công văn hóa doanh nghiệp hiện đại.

Khám phá vĩ đại của một số nhà khoa học trong lĩnh vực tâm lý là phát hiện ra tế bào được gọi là Mirror Neuron – Nơron gương (phản chiếu) – loại nơron, phản chiếu hành động mà chúng ta quan sát được ở người khác, khiến chúng ta bắt chước hành động đây hoặc thôi thúc chúng ta phải làm việc đây, từ đây giúp chúng ta tự động phản chiếu để hợp tác. Khoa học giai đoạn này càng ngày càng đề cao Thông minh xã hội – Social Intelligence. Bản chất là thần tượng, bắt chước, lây và lan. “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” “rau nào sâu ấy”, “giỏ nhà ai quai nhà nấy”, “luật vua thua lệ làng”.

Doanh nghiệp là 1 tập thể gắn kết các con người có chung sứ mệnh, chung tầm nhìn và chung giá trị cốt lõi, đồng tâm hợp lực tăng lên giá trị cho xã hội. Doanh nghiệp là 1 gia đình thứ 2 của mỗi thành viên. Thực tế 1 ngày có 24 tiếng thì thời gian chủ yếu trong ngày một số thành viên của doanh nghiệp sống cộng nhau (10h: 8h làm việc, ăn uống, di chuyển…).

Hiệu quả cuộc sống nhìn chung và hiệu quả kinh doanh nói riêng tùy thuộc rất nhiều vào văn hóa hợp tác, văn hóa ứng xử. Quyển sách “Đừng bao giờ đi ăn 1 mình” & “Ai che lưng cho khách muah” nói lên sự thiết yếu của tinh thần hợp tác. Làm việc đồng đội tạo hiệu quả đáng kể: “Một cây làm chẳng nên non, 3 cây chụm lại nên hòn núi cao”. Kinh doanh không phải chỉ vì tiền mà đây là 1 lối sống đầy ý nghĩa: “Buôn có khách mua, phân phối có phường, làm ăn có xóm có chòm mới vui”. Sức mạnh của sự đoàn kết hòa thuận: “Thuận vợ thuận chồng tát biển đông cũng cạn”. Tình yêu thương của gắn kết của một số thành viên ở một số bộ phận khác nhau trong cộng 1 doanh nghiệp “Bầu ơi thương lấy bí cộng, tuy rằng khác giống nhưng chung 1 giàn”. Hiệu quả cuộc sống của mỗi cá nhân hoàn toàn tùy thuộc vào hiệu quả doanh nghiệp “Nước nổi bèo nổi”. “Nước nổi thuyền lên”. Ít có nền văn hóa nào mô tả tính tập thể 1 một sốh hoàn hảo như văn hóa Việt. Văn hóa doanh nghiệp cần phát huy bản sắc văn hóa Việt để hội nhập hiệu quả mà không hòa tan.

Kim cương và than bùn cộng 1 gốc là nguyên tử một số bon, khác nhau chẳng qua là mối liên kết dưới sức ép lớn và nhiệt độ cao. Tập thể doanh nghiệp cũng vậy, biết kết nối vượt sức ép tranh đua thì tạo kim cương, ghét nhau đố kỵ nhau đảm bảo chỉ cộng nhau biến thành than bùn. Suy cho cộng mọi sinh linh cộng tuân thủ luật vạn vật quyến rũ và mở rộng là vạn năng lượng quyến rũ, toàn bộ đều là cấu thành của hạt và sóng. VHDN kết nối tập thể lao động thành khối năng lượng khoảng cộng hưởng. Mỗi người đam mê làm hoàn hảo công việc của mình để tạo ra các nốt nhạc thánh thót hòa vào vũ điệu giao hưởng kiến tạo giá trị cho cuộc sống. Khi VHDN thẩm thấu vào tập thể lao động, hòa quyện một số thành viên thành 1 khối thống nhất ta thấu hiểu được hiệu quả của sự hợp tác “Giàu vì khách mua”. Giàu mà sang, giàu nhờ kết giao chứ không phải “côi cút làm ăn, toan lo nghèo khó”.

Tóm lại, sự nhất thể của ba cấu phần tạo nên tam giác vàng quyền năng của Văn hóa doanh nghiệp: Tiềm thức (trăm hay không bằng tay quen), Tinh thần (có đức mặc sức mà ăn), Tập thể (giàu vì khách mua). Là chủ sở hửu của doanh nghiệp, chúng ta cần đầu tư đúng mức để VHDN thành 1 điểm tựa làm giàu bền vững.

Nghị quyết 33-NQ/TW của Đảng đã nâng tầm văn hóa lên ngang có chính trị và kinh tế. “Thường xuyên quan tâm thi công văn hóa trong kinh tế… Xây dựng văn hóa doanh nghiệp, doanh nhân có ý thức tôn trọng pháp luật, giữ chữ tín, tranh đua lành mạnh, vì sự phát triển bền vững và bảo vệ Tổ quốc”.

Bác Hồ dạy “Văn hóa soi các con phố cho quốc dân đi”. Trong chiến tranh chống Mĩ, sức mạnh về tiền bạc và vũ khí Việt Nam chẳng thể nào so có Mĩ được. Tại sao chúng ta có thể thắng được Mĩ? Đại tướng Võ Nguyên Giáp tuyên bố “Việt Nam thắng Mĩ là thắng bằng văn hóa”. Trong kinh tế phân khúc cũng vậy, “muốn sánh vai có một số cường quốc 5 châu” một sốh duy nhất là thi công văn hóa doanh nghiệp giàu bản sắc văn hóa Việt thành 1 điểm tựa bền vững “nhấc bổng” hiệu quả kinh doanh!

TS. Phan Quốc Việt – Phó Chủ tịch Hiệp Hội Phát Triển VHDN Việt Nam

Nguồn: DĐDN

Tìm hiểu thêm https://duanoriggarden.com/