Vào vườn mắc ca: Dân Tây Nguyên mòi mỏi trông chờ “nữ hoàng” ra trái (Bài 2)

Dù có những thành công bước đầu, có lại niềm vui cho nhiều người nhưng mắc ca cũng khiến không ít hộ dân ở 1 số nơi đứng ngồi không yên vì sau nhiều năm trồng nhưng không có trái hoặc ít trái.
Theo những chuyên gia nguyên nhân chủ yếu khiến mắc ca ít trái là do chất lương bổng giống.

Mỏi mòn chờ mắc ca ra trái

Tây Nguyên vốn nổi tiếng xưa nay có những loại cây có giá trị kinh tế cao như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng…Tuy nhiên, dao động 10 năm trở lại đây, ở những tỉnh như Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng đã xuất hiện thêm 1 loài cây mới cũng có địa vị không kém có tên gọi mĩ miều “nữ hoàng quả khô”, tức cây mắc ca.

Nếu giống cây tốt thường cho quả sai như thế này

Trên phân khúc những tỉnh thuộc khu vực Tây Nguyên giai đoạn này, giá hạt mắc ca thô giao động tự 80-100 ngàn/kg.

Như vậy, cây mắc ca có lại nhiều triển vọng trong tương lai, có thể sánh ngang có những loại cây như cà phê, cao su, hồ tiêu…giúp bà con cải thiện cuộc sống kinh tế.

Tuy nhiên, trên thực ở không phải ai trồng mắc ca cũng hái được trái ngọt. Có không ít nông hộ lâm vào tình cảnh “tiến thoái lưỡng nan” vì vườn mắc ca không đạt năng suất, không có trái hoặc rất ít trái.

Đơn cử như trường hợp của anh Phạm Văn Thường (thôn 6, xã Đắk Búk So, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông), từ năm 2013-2014, gia đình anh đã đầu tư vốn để mua giống trồng gần 1.600 cây mắc ca trên qui mô dao động 6 ha. Thế nhưng, giai đoạn này gia đình anh vẫn thấp thỏm lo âu vì vườn cây chưa có lại kết quả như chờ mong.

Theo anh Thường, năm ngoái gia đình anh thu bói được 3 tạ hạt mắc ca, phân phối dao động 75.000 đồng/kg thu về 20 triệu đồng. Tuy nhiên, năm nay có dao động 40% số cây trong vườn của anh không đậu trái.

Ngoài những trường hợp như gia đình anh Thường, còn có 1 số hộ ở Đắk Lắk và Đắk Nông trồng mắc ca nhưng cho năng suất thấp, vườn cây còi cọc, phát triển kém.

Theo những phân tách chuyên môn, sở dĩ, vườn mắc ca của 1 số hộ dân không có trái hoặc kém chất lượng vì nhiều nguyên nhân khách quan khác nhau.

Trong đây, việc bà con mua phải cây giống trôi nổi trên phân khúc, không chắc chắn chất lượng, không nghiên cứu kĩ đặc tính của cây, thổ nhưỡng, khí hậu, không chăm sóc vườn cây đúng quy trình kỹ thuật là những nguyên nhân chủ yếu.

Khốn khổ vì “ma trận” cây giống

Chính vì chưa có phân tách cụ thể về hiệu quả của cây mắc ca nên những chuyên gia khuyến cáo người dân nên trồng xen canh những loại cây khác vào trong qui mô mắc ca.

Theo nghiên cứu của PV Infonet, giai đoạn này Đắk Lắk và Đắk Nông có rất nhiều điểm phân phối giống mắc ca. Điểm phân phối giống mắc ca nhiều nhất vẫn là các con phố Nguyễn Lương Bằng (TP. Buôn Ma Thuột).

Tại đây, có hàng chục vườn ươm phân phối mắc ca có dao động 20 giống mắc ca như OC, 246, 816, 900 H2, A38, A16… khiến bà con dễ rơi vào “ma trận” cây giống.

Khi nhu cầu tìm giống mắc ca tăng lên, nhiều vườn ươm cây giống đã nắm bắt được tình hình và mau chóng cấy ghép, nhân giống mắc ca để phân phối kiếm lời. Tuy nhiên, đa số những nhà vườn tự ươm hạt hoặc chiết từ những cành không chắc chắn chất lượng khiến không ít nông hộ phải khốn khó.

Để tránh rủi ro, cơ quan tính năng những tỉnh Đắk Lắk, Đắk Nông đã khuyến cáo bà con không nên tự ý đi mua giống, không nên phát triển ồ ạt mà phải cận trọng khi phát triển cây mắc ca.

Đặc biệt, bà con phải hạn chế trồng thuần (tức chỉ trồng mỗi mắc ca) mà nên trồng xen canh có những loại cây công nghiệp, cây ăn quả dài ngày như cà phê, bơ, sầu riêng…

Theo anh Trần Văn Tâm-Chuyên viên Phòng Nông nghiệp huyện Tuy Đức (tỉnh Đắk Nông), mỗi giống mắc ca lại thích hợp có mỗi vùng, miền, thổ nhưỡng, khí hậu khác nhau. Do đây, trước khi chọn giống, bà con nên xem xét ý kiến của cơ quan chuyên môn ở địa phương, đồng thời phải nghiên cứu thực ở ở những trang trại, nương rẫy gần khu vực mình canh tác để có những chọn lọc chính xác nhất.

Cũng theo anh Tâm, hiện những giống mắc ca được phân tách có chất lượng cao, thích hợp có thổ nhưỡng, khí hậu ở huyện Tuy Đức và cho trái nhiều là dòng OC và 695.

“Hiện giờ chưa có phân tách, đánh giá cụ thể nào về việc giống nào hợp có đất nào. Bởi lẽ, qui mô mắc ca được trồng ở Tuy Đức chủ yếu từ 2012-2014 nên chưa cho lương bổng chính thức. Thông thường, cây mắc ca phải mất từ 7-8 năm mới bắt đầu cho lương bổng chính thức”, vị chuyên viên chia sẻ.

Mắc ca là loài cây lâm nghiệp đa mục đích, ngoài việc chống xói mòn, tăng độ che phủ, cân bằng hệ sinh thái… loài cây này còn có lại hiệu quả kinh tế khá triển vọng.

Tại Tây Nguyên giai đoạn này, Lâm Đồng là tỉnh có qui mô trồng mắc ca nhiều nhất, kế đây là Đắk Nông (dao động 800 ha) và Đắk Lắk (dao động 760 ha).

(còn tiếp)

Kỳ 1: Cây “tỉ đô” ở Tây Nguyên giờ ra sao: Vào vườn mắc ca “tính tiền” cùng nông dân

Tìm hiểu thêm https://duanoriggarden.com/